خود مىبرم تا به نزديك خانهء خداى بكشم ، مقداد اسود گفت : و اللّه كه ما تو را اين نخواهيم گفتن كه بنى اسرائيل پيغمبرشان [ را ] گفتند : فَاذْهَبْ أَنْتَ وَ رَبُّكَ فَقاتِلا إِنَّا هاهُنا قاعِدُونَ « 1 » و لكن نقاتل عن يمينك و شمالك و من بين يديك و من خلفك و لو خضت بحرا لخضناه معك و لو تسنّمت جبلا لعلوناه معك و لو ذهبت بنا إلى برك الغمار لتابعناك . علّامه شعرانى : كارزار سخت به جاى كلمهء برك الغمار است و بيشتر آن را غماد ( به دال ) روايت مىكنند ، به ضمّ غين يا كسر آن . در مجمع به نقل از بحار الانوار گويد : آنجايى است در يمن و در لسان العرب هم به دال و هم به راء روايت كرده و گويد : آن وادى برهوت است كه در حديث آمد ارواح كفّار در آنجاست و اين ترجمه كه مؤلف كرده است ، حاصل مقصود است نه ترجمهء لفظ . « 2 » قالَ فَإِنَّها مُحَرَّمَةٌ عَلَيْهِمْ أَرْبَعِينَ سَنَةً . « 3 » مؤلف : بعضى گفتند : يوشع شهر بگشاد و موسى و بنى اسرائيل در شهر شدند و مدّتى مقام كردند آنجا و خداى تعالى قبض روح او كرد . و اين قول درست‌تر است ؛ براى آنكه اجماع اهل نقل است كه عوج عنق را موسى كشت به عصا . علّامه شعرانى : در تورات « 4 » آمده است كه عوج پادشاه باشان بود ، چنان‌كه گفتيم و باشان در مشرق اردن است و اريحا در غرب اردن و آن را حضرت يوشع فتح كرد . و باشان و همهء شرق اردن در زمان حضرت موسى عليه السّلام فتح شد و غرب اردن پس از آن حضرت در زمان يوشع . « 5 »

--> ( 1 ) . همان . ( 2 ) . روح الجنان ، ج 4 ، ص 160 . ( 3 ) . مائده ( 5 ) آيهء 26 . ( 4 ) . تورات ، سفر اعداد ، فصل 13 - 14 . ( 5 ) . روح الجنان ، ج 4 ، ص 162 .